Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwolnieniu z podatku podlega sprzedaż dokonywana przez podatników, którzy nie przekroczyli w ubiegłym roku podatkowym 200 000 zł wartości sprzedaży. Jeśli wartość zwolnionej sprzedaży przekroczy ten limit to podatnik traci prawo do zwolnienia z podatku VAT począwszy od czynności, którą przekroczył ten limit.
Zwolnieniu z VAT podlegają również podatnicy, którzy w trakcie trwania roku podatkowego rozpoczynają działalność podlegającą opodatkowaniu VAT, jeśli przewidują, że wartość ich sprzedaży nie przekroczy proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności w roku podatkowym limitu 200 000 zł. Jeśli wartość sprzedaży proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności przekroczy w czasie trwania roku podatkowego ten limit to zwolnienie traci moc, począwszy od czynności, którą został przekroczony ten limit.
Należy pamiętać, że rozpoczynając działalność gospodarczą podatnik korzysta ze zwolnienia VAT z wyjątkami wykazanymi w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Reasumując czynności wykazane w tym przepisie nie są uprawnione do zwolnienia VAT. Tyczy się to podatników wykonujących m.in
sprzedaży środków transportu świadczących usługi prawnicze.
Obowiązki podatników zwolnionych VAT
Podatnicy zwolnieni z VAT nie mają takich zobowiązań ewidencyjnych jak czynni podatnicy VAT. W dodatku podatnicy zwolnieni z VAT nie składają deklaracji VAT.Jednak są oni zobowiązani do prowadzenia ewidencji zgodnie z art. 109 ust 1 ustawy o VAT. Jest to istotne dla ustalenia momentu utraty zwolnienia z VAT. Zgodnie z tym przepisem podatnicy u których jest sprzedaż zwolniona z VAT są zobowiązani do prowadzenia ewidencji sprzedaży za dany dzień, nie później niż przed sprzedażą dokonaną w następnym dniu.
Istotne jest, że w sytuacji stwierdzenia, że podatnik nie prowadzi ewidencji, do której na mocy prawa jest zobowiązany prowadzić lub prowadzi ją w sposób nierzetelny, na podstawie dokumentów ciężko jest ustalić wartość sprzedaży, naczelnik urzędu skarbowego bądź organ kontroli skarbowej ustala, w drodze oszacowania wartość opodatkowanej sprzedaży i ustala od niej kwotę podatku. Jeśli nie ma możliwości ustalić przedmiot opodatkowania, kwotę podatku ustala się stosując 23%stawkę VAT.
Rezygnacja oraz powrót do zwolnienia z VAT
Zdarzają się przypadki, że podatnik pomimo, że nie przekroczył limitu zwolnienia VAT, chce zrezygnować z tego zwolnienia dobrowolnie i stać się czynnym podatnikiem VAT.Aby zrezygnować ze zwolnienia konieczne jest pisemne zawiadomienie o tym naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem miesiąca w którym podatnik rezygnuje z tego zwolnienia. Jednak w sytuacji podatników zaczynający działalność w trakcie trwania roku podatkowego zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego musi mieć miejsce przed dokonaniem pierwszej czynności opodatkowanej podatkiem VAT.
Warto zwrócić uwagę, że podatnik, który utracił prawo do zwolnienia VAT bądź z niego zrezygnował może skorzystać z niego ponownie. Jest to możliwe po upływie roku licząc od końca roku w którym zostało utracone prawo do zwolnienia VAT bądź z niego zrezygnowano.
Chcąc dobrowolnie zrezygnować ze zwolnienia VAT należy brać pod uwagę wady i zalety tej decyzji. Zwolnienie z VAT umożliwia uniknięcia wielu obowiązków takich jak: szczegółowe prowadzenie ewidencji, rozliczanie podatku VAT miesięcznie lub kwartalnie. Z drugiej strony zwolniony podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku VAT. Rezygnacja ze zwolnienia z podatku VAT korzystna jest dla podatników, którzy zamierzają dokonać dużych inwestycji, które będą ich uprawniać do odliczenia VAT naliczonego. W innym razie, kiedy podatnik nie planuje żadnych inwestycji, a jego zakupy będą ograniczać się do zakupu towarów handlowych sprzedawanych na rzecz osób fizycznych, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej opłaca się skorzystać ze zwolnienia VAT.
Zwolnienie VAT z uwagi na wartość sprzedaży z punktu widzenia ekonomicznego jest korzystne dla podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz:
- osób fizycznych, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej,
- podmiotów, którzy prowadzą działalność gospodarczą, ale są zwolnieni z VAT-u z uwagi na limit sprzedaży,
- podmiotów, którzy dokonują czynności tylko zwolnionych z VAT
Zwolnienie VAT z uwagi na wartość sprzedaży nieopłacalne dla podatników:
- u których nabywcami usług i towarów są czynni podatnicy VAT,
- sprzedająca usługi i towary opodatkowane niższą stawką niż podstawowa w związku z tym wyniku rezygnacji ze zwolnieni z VAT wystąpiłaby nadwyżka podatku naliczonego nad należnym,
- dokonujących dużych zakupów inwestycyjnych.






